Park Zdrojowy Świnoujście

Park Zdrojowy w Świnoujściu to rozległy, zabytkowy park krajobrazowy rozciągający się na wschodnim skraju wyspy Uznam. Zajmuje powierzchnię od 40 do 58 hektarów – w zależności od tego, czy liczy się całość terenu wraz z rozbudową. To jedno z tych miejsc, które pokazuje, jak z przymorskiej mielizny zalanej wodą można stworzyć zieloną oazę pełną stuletników i egzotycznych gatunków roślin. Park powstał niemal równocześnie z miastem, a jego historia sięga XVIII wieku.

Historia parku – od mielizny do dzieła Lennégo

Trudno uwierzyć, że tam gdzie dziś rosną potężne dęby i buki, jeszcze w XVIII wieku była wodna mielizna z rzadka porośnięta sosnami. Wszystko zmieniło się dzięki pracom hydrotechnicznym związanym z regulacją rzeki Świny i budową portu w 1721 roku. Teren zaczęto przekształcać w stabilny ląd, sadząc sosny, olchy, czeremchy i jarzębiny. Miejsce to nazywano wtedy po prostu „Plantage” – plantacja.

Prawdziwy przełom nastąpił w latach 20. XIX wieku, gdy Świnoujście stawało się modnym kurortem nadmorskim. W 1824 roku otwarto pierwszy sezon kąpieliskowy, a dwa lata później wybudowano Dom Zdrojowy. Wtedy właśnie do gry wszedł Peter Joseph Lenné – słynny pruski architekt ogrodów, który tworzył między innymi ogrody w Sanssouci. W 1827 roku przysłał on ze swojej rezydencji około półtora tysiąca sadzonek drzew i krzewów, a rok później park był już właściwie ukształtowany.

Choć nie zachował się żaden oryginalny dokument projektowy Lennégo, eksperci nie mają wątpliwości co do autorstwa. Zdradza go charakterystyczny układ alejek – główne osie południkowe, równoleżnikowe i diagonalne, place i ronda na przecięciu dróg oraz przemyślany układ wodny.

Park nie miał łatwej historii. Podczas nalotów amerykańskiego lotnictwa 12 marca 1945 roku został zbombardowany, co przyniosło wiele ofiar wśród obozujących tam uciekinierów z Prus Wschodnich. Spłonął Dom Zdrojowy, zdewastowano otaczający go ogród. Na szczęście przetrwało sporo starodrzewu i roślin śródziemnomorskich, które rosną tu do dziś.

Co zobaczyć w Parku Zdrojowym

Spacer po parku to przede wszystkim kontakt z imponującą roślinnością. Dominują tu dęby szypułkowe, buki, jesiony wyniosłe, kasztanowce i olchy – wiele z tych drzew ma ponad 150 lat. Ale prawdziwe perełki to gatunki rzadsze: jodła nikko, dęby piramidalne, cisy czy skrzydłorzech kaukaski. Niektóre rośliny śródziemnomorskie, które przetrwały wojnę, nadal rosną w zachodniej i centralnej części parku.

Przez cały teren prowadzi sieć alejek – wąskich i krętych w zachodniej części, szerszych w pozostałych obszarach. Część ścieżek jest na tyle szeroka, że spokojnie mogą jeździć po nich rowerzyści. Jest też specjalna alejka bitumiczna dla miłośników jazdy na rolkach. W parku ustawiono aż 190 ławek, więc znalezienie miejsca do odpoczynku nie stanowi problemu.

Fontanny to kolejny element, który przyciąga spacerowiczów, zwłaszcza w upalne dni. W cieniu starych drzew można wytchnienie od nadmorskiego słońca, co doceniają turyści latem. Przez park przechodzą znakowane szlaki turystyczne – między innymi czerwony Szlak Nadmorski i Niebieski Szlak Rowerowy Wokół Bałtyku.

Ścieżka edukacyjna i atrakcje dla rodzin

Dla tych, którzy chcą poznać park dokładniej, przygotowano ścieżkę rekreacyjno-edukacyjną pod hasłem „Odkryj Park Zdrojowy jakiego jeszcze nie znałeś”. Trasa prowadzi przez cały teren – zaczyna się przy placu zabaw, a kończy przy falochronie zachodnim. Ścieżka jest dostosowana dla każdego, również dla osób z niepełnosprawnościami, i oferuje atrakcje zarówno dla dorosłych, jak i dzieci.

Rodziny z małymi dziećmi znajdą tu dwa place zabaw. Starsze dzieci i młodzież mogą skorzystać z siłowni plenerowej przy skrzyżowaniu ulic Chrobrego i Sienkiewicza. W tym samym miejscu dostępne są boiska do piłki nożnej, siatkówki, koszykówki i badmintona.

Wśród rzeźb parkowych szczególną popularnością cieszy się figura Telesfora – postaci, która przykuwa wzrok przechodniów. To dobry punkt do zrobienia pamiątkowego zdjęcia.

Dla kogo jest Park Zdrojowy

Park sprawdzi się praktycznie dla każdego. Kuracjusze przychodzą tu na zdrowotne spacery między zabiegami. Rodziny z dziećmi korzystają z placów zabaw i otwartej przestrzeni do biegania. Miłośnicy przyrody mogą podziwiać rzadkie gatunki drzew i obserwować ptaki. Osoby aktywne fizycznie trenują na siłowni plenerowej lub grają na boiskach.

To także ulubione miejsce mieszkańców Świnoujścia, którzy regularnie przychodzą tu na poranny jogging lub wieczorny spacer z psem. Latem w cieniu stuletników można uciec od upału panującego na plaży, a zimą park nabiera zupełnie innego, spokojniejszego charakteru.

Park Zdrojowy jest wpisany do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego pod numerem 1093. Prowadzone są tu stałe prace remontowo-konserwatorskie, które mają na celu zachowanie zabytkowego charakteru tego miejsca.

Lokalizacja i dojazd do parku

Park znajduje się we wschodniej części Świnoujścia, na wyspie Uznam. Graniczy z ulicami: Sikorskiego, Bolesława Krzywoustego, Sienkiewicza, Kapitańską, Jachtową i Mieszka I. Od promenady nadmorskiej dzieli go dosłownie kilka minut spaceru.

Dojazd nie sprawia żadnych problemów. Jeśli ktoś przyjeżdża samochodem, w okolicy jest kilka parkingów. Rowerem można dojechać bezpośrednio – przez park prowadzą szlaki rowerowe. Komunikacja miejska również dobrze obsługuje tę część miasta, z przystanków autobusowych to zaledwie kilka kroków.

Z parku łatwo dostać się do innych atrakcji Świnoujścia. W pobliżu znajdują się Fort Zachodni i Fort Anioła – obiekty militarne, które warto zobaczyć podczas pobytu w mieście. Do centrum kurortu i promenady nadmorskiej także blisko.

Praktyczne informacje – godziny otwarcia i ceny

Park Zdrojowy jest ogólnodostępny i bezpłatny. Można tu przyjść o każdej porze dnia i roku – nie ma godzin otwarcia ani zamknięcia. Warto jednak pamiętać, że po zmroku park nie jest oświetlony we wszystkich miejscach, więc wieczorne spacery lepiej odbywać przy głównych alejkach.

Na spokojny spacer warto zarezerwować sobie od godziny do dwóch, w zależności od tego, czy planuje się tylko przejście przez park, czy dokładniejsze zwiedzanie z przystankami przy ciekawszych okazach drzew. Rodziny z dziećmi mogą spędzić tu znacznie więcej czasu, zwłaszcza jeśli dzieci będą korzystać z placów zabaw.

Nie ma tu restauracji ani kawiarni, więc warto zabrać ze sobą wodę, szczególnie w upalne dni. Ławek jest pod dostatkiem, więc można przynieść coś do jedzenia i zrobić sobie piknik w cieniu starych drzew. W parku obowiązuje zakaz palenia tytoniu i rozpalania ognisk – to teren objęty ochroną konserwatorską.

Najlepszy czas na wizytę to wiosna, gdy kwitną krzewy i pojawiają się pierwsze liście, oraz wczesna jesień, kiedy park przybiera złociste barwy. Latem park oferuje upragniony cień, a zimą można tu spacerować w zupełnej ciszy, bez tłumów turystów.